Όταν το φαγητό παίρνει ρόλο 'ανακουφιστή'
Η συναισθηματική υπερφαγία αναφέρεται στην κατανάλωση τροφής όχι λόγω σωματικής πείνας, αλλά ως εξέλιξη της ανάγκης για ρύθμιση της συναισθηματικής δσυφορίας.
Πιο συγκεκριμένα συναισθήματα ή όπως θλίψη, άγχος, μοναξιά, θυμός πλήξη ή ακόμη και έντονη πίεση μπορούν να ενεργοποιήσουν την ανάγκη για φαγητό ωσ μηχανισμό ανακούφισης, άλλες φορές ως μηχανισμό εκτόνωσης ή/και ως συντροφιά.
Το φαγητό σε αυτές τις περιπτώσεις λειτουργεί ρυθμιστικά: προσφέρει στιγμιαία παρηγοριά, απόσπαση ή αίσθηση ελέγχου. Ωστόσο, το αποτέλεσμα συχνά συνοδεύεται από ενοχές, αυτοκριτική και έναν φαύλο κύκλο επανάληψης. Αυτή η διαδικασία κατανάλωσης τροφής γίνεται χωρίς το άτομο να ελέγχει την ποσότητα, χωρίς να απολαμβάνει τις γεύσεις αλλά συμβαίνει σαν ένας αυτοματισμός.
Πώς διαφέρει από την σωματική πείνα και πως να την ξεχωρίζεις όταν ενεργοποιείται;
H σωματικ΄ή πείνα εμφανίζεται σταδιακά , ικανοποιείται με ποικιλία τροφ΄ων και σταματάει όταν υπάρξει κορεσμός. Η συναισθηματική πείνα εμφανίζεται ξαφνικά και έντονα, συνδέεται με συγκεκριμένες τροφές (συνήθως υψηλού γλυκαιμικού δείκτη και υψηλής θερμιδικής αξίας), δεν ικανοποιέιται μετά τον κορεσμό και μια βασική συνέπεια είναι το άτομο να νιώθει ενοχή για την ποσότητα που συχνά συνοδεύεται με αηδία προς τον ίδιο του τον εαυτό.
Τι βρίσκεται πίσω από την συναισθηματική υπερφαγία; (Παράγοντες ανάπτυξης)
Η συναισθηματική πείνα και κατ' επέκταση υπερφαγία είναι το σύμπτωμα και η ρίζα βρίσκεται στη
- Δυσκολία αναγνώρισης και έκφρασης συναισθημάτων
- Αυξημένα επίπεδα άγχους
- Εμπειρίες απόρριψης ή έλλειψης συναισθηματικής φροντίδας
- Ψυχο-κοινωνική απομόνωνη
Δεν πρόκειται για ''έλλειψη θέλησης'' ή αδυναμία χαρακτήρα, αλλά για έναν μαθημένο τρόπο ρύθμισης.
Τι διατηρεί την συναισθηματική υπερφαγία;
Η κουλτούρα από την οποία προέρχεται το άτομο, η προσβασιμότητα στο φαγητό και περιβαλλοντικοί παράγοντες (πώς το κοντινό περιβάλλον χρησιμοποιεί το φαγητό).
Έχει παρατηρηθεί ότι σε μεσογειακές κοινωνίες όπως η Κύπρος, Ελλάδα, Ιταλία, Ισπανία το φαγητό έχει έντονο κοινωνικό και συναισθηματικό χαρακτήρα, μειωμένη διάκριση στις διάφορες ποιότητες φαγητού όμως αυξανόμενη ιυοθέτηση δυτικών προτύπων σώματος (το οποίο μπορεί να ενεργοποιήσει βουλιμικές ή ανορεξικές τάσεις). Στις μεσογειακές κουλτούρες το φαγητό είναι τρόπος σύνδεσης, η οικογένεια λειτουργεί ως ρυθμιστικός παράγοντας. Σε νεότερες γενιές παρατηρείται αύξηση επεισοδίων. Διαφορετικά, στην Ασία παρατηρούνται χαμηλότερα ποσοστά συναισθηματικής υπερφαγίας διότι υπάρχει ισχυρή κοινωνική ρύθμιση συμπεριφοράς, καλύτερος έλεγχος συναισθημάτων σε σχέση με τις δυτικές κοινωνίες.
Π΄ως μπορεί να βοηθήσει η ψυχοθεραπεία;
Η θεραπευτική διερεύνηση εστιάζει: στην κατανόηση των εσωτερικών ερεθισμάτων που ενεργοποιούν επεισόδιο, στην ψυχοεκπαίδευση ως ένα με΄σο ενημέρωσης για να αναγνωρίσει το άτομο τα συμπτώματα και τους λόγους που τα ενεργοποιούν, στην κατανόηση των συναισθημάτων με βιωματικό τρόπο (το άτομο ενθαρύνεται να προσπαθήσει να επεξεργαστεί τι αισθάνεται τα διάφορα ερεθίσματα που βιώνει) με σκοπό την εναλλακτική ρύθμιση των συναισθημάτων και την αποκατάσταση μιας πιο ισορροπημένης σχέσης με το σώμα και το φαγητό.

Μέσω της ψυχοθεραπείας, το άτομο ενθαρρύνεται να αναγνωρίσει, κατανοήσει και αποκαταστήσει τα μη βοηθητικά μοτίβα συμπεριφοράς που βάσει του CBT-model ψυχοθεραπείας βασίζονται σε μη βοηθητικές αυτόματες σκέψεις που πηγάζουν από βαθύτερες πεποιηθήσεις εαυτού. Οι αυτόματες αυτές αρνητικές σκέψεις δηιουργούν άμεσα αρνητικό συναισθηματικό φορτίο με πιθανά συναισθήματα όπως το άγχος, ενοχή, θυμός, θλίψη.
Create Your Own Website With Webador